Xin chào đọc giả. Bữa nay, chúng tôi mạn phép đưa ra đánh giá chủ quan về kinh nghiệm, tin tức với bài viết Vua Lý Nam Đế (503-548) người mở đầu triều đại nhà Lý

Năm Ất Dậu (265), nhà Tấn đánh bại Ngụy, Thục, Ngô; Đất Giao Châu thuộc nhà Tấn.

Đừng Bỏ Lỡ
Cơ hội x100 lần tài khoản khi mua sớm MUFC Token 🎁 Giai đoạn Presale từ 3/11 – 2/12

Nhà Tấn cho phép người thân vào trấn nhưng các hoàng tử liên tục dấy binh chém giết nhau để tranh giành quyền thống trị, khiến nước Tấn nhanh chóng rơi vào thế yếu. Nhân cơ hội đó, các nước Tần, Yên, Lương, Hạ, Hán … nổi dậy chiếm toàn bộ vùng phía bắc sông Trường Giang. Nhà Tấn chỉ còn đất ở Đông Nam, phải dời đô về Kiến Nghiệp (Nam Kinh ngày nay), còn gọi là Đông Tấn. Năm 420 (năm Canh Thân), Lỗ Dự cướp ngôi nhà Đông Tấn, lập nên nhà Tống ở phương nam. Trung Quốc sau đó được chia thành Bắc và Nam Triều Tiên. Bắc triều có các nhà Ngụy, Tề, Chu thay nhau cai trị. Nam Triều có nhà Tống, nhà Tề, nhà Lương, nhà Trần. Năm 479, nhà Tống mất ngôi vào tay nhà Tề. Sau khi trị vì được 22 năm, nhà Lương soán ngôi nhà Tề. Đến trị vì, nhà Lương cử Tiêu Từ làm Thứ sử Giao Châu. Các quan nhà Lương cai trị Giao Châu đã áp bức, bóc lột nặng nề nhân dân Giao Châu, làm cho cuộc sống lầm than, lầm than; những người tức giận. Chính trong bối cảnh đó, Lý Bí – một người thông minh, tài giỏi đã lãnh đạo nhân dân Giao Châu chống lại quân Lương thống trị.

Lý Nam Đế là vị vua đầu tiên khai sinh ra nhà Lý, khai sinh ra nhà nước Vạn Xuân trong lịch sử Việt Nam. Ông còn được gọi là Lý Bí hoặc Lý Bôn.

1

Tranh chân dung vua Lý Nam Đế (503-548).

Lý Bí sinh ngày 12 tháng 9 năm Quý Mùi (17 tháng 10 năm 503). Theo ghi chép lịch sử, Lý Bí là người có tài văn võ song toàn. Ngay từ nhỏ, anh đã tỏ ra là một cậu bé thông minh với tính cách khác người. Ông đã được nhận nuôi và học tập bởi một giáo chủ Pháp. Nhờ văn võ song toàn, Lý Bí sớm được phong làm bá chủ một vùng. Một thời, ông làm quan cho nhà Lương, nhưng rất bất bình với bọn quan lại thực dân tàn ác bóc lột, hà hiếp nhân dân. khởi nghĩa chống lại quan lại, nghĩa quân của nhà Lương ở Giao Châu.

Cuối năm 541, Lý Bí chính thức phát binh chống lại nhà Lương. Được sự hưởng ứng của nhiều người, lực lượng của Lý Bí ngày càng lớn mạnh. Thủ lĩnh ở Chu Diên (Hải Dương) là Triệu Túc và con là Triệu Quang Phục cùng xuất binh. Tinh Thiều, một người giỏi giang sang kinh đô nhà Lương, xin được chọn làm quan nhưng chỉ cho chức “trấn thủ cửa thành” nên đã bỏ Giao Châu theo Lý Bí. Ngoài ra, trong lực lượng của Lý Bí còn có các võ tướng Phạm Tu, Trịnh Độ, Lý Công Tuấn. Theo sách Lương thư của Trung Quốc, Tiêu Tử – tướng quân nhà Lương Tề không chống nổi quân Lý Bí, phải sai người đem của cải đến hối lộ mới được tha và trở về Quảng Châu. Quân của Lý Bí tấn công và chiếm được thành Long Biên.

Tháng 4 năm 542, vua Lương sai tổng đốc Việt Châu là Trần Hầu, tổng đốc La Châu là Ninh Cư, tổng đốc An Châu là Uy Trì, tổng đốc Ái Châu hợp sức tấn công Lý Bí. . Lý Bí chủ động tấn công trước, đập tan quân Lương ở phía nam, làm chủ toàn bộ thành Giao. Cuối năm 542, Hoàng đế Lương Vũ sai Tổng đốc Giao Châu là Tôn Quýnh và Tổng đốc Tân Châu là Lư Tử Hùng sang đàn áp. Nghe tin quân Lương lại đến, Lý Bí chủ động đem quân đến bán đảo Hợp Phố để đánh. Tôn Quýnh và Lữ Tử Hùng bị quân của Lý Bí đánh bại, từ 10 đến 6, chết 7 phần.

Chiến thắng này giúp Lý Bí kiểm soát toàn bộ Giao Châu, tức Bắc Việt và Bắc Trung Bộ, cộng với huyện Hợp Phố thuộc Quảng Đông, Trung Quốc ngày nay.
Tháng 5 năm 543, vua Lâm Ấp xâm lược quận Nhật Nam và tấn công quận Cửu Đức. Lý Nam Đế sai Phạm Tu dẫn quân vào Nam đánh giặc. Phạm Tu đánh tan quân Lâm Ấp ở Cửu Đức khiến vua Lâm Ấp phải bỏ chạy.

Tháng 1 năm 544, Lý Bí xưng là Lý Nam Đế, lên ngôi, đặt niên hiệu là Thiên Đức, lập trăm quan, đặt nước là Vạn Xuân. Kinh đô đặt ở Ô Diên (nay là xã Hạ Mỗ, Đan Phượng, Hà Nội). Xây điện Vạn Thọ làm nơi ở của triều đình. Thành lập triều đình với hai ban văn và võ. Lấy Triệu Húc làm phó bảng, Tĩnh Thiếu làm quan văn, Phạm Tu làm quan võ.
Tháng 6 năm 545, nhà Lương cử Dương Phiêu làm Tổng đốc Giao Châu, Trần Bá Tiên làm Tư Mã, tổng đốc Định Châu là Tiêu Bộ Hối cùng Phiêu ở Giang Tây xâm lược Vạn Xuân.

Khi quân của Trần Bá Tiên đến Giao Châu; Lý Nam Đế đem 3 vạn quân đến đánh, thua ở Chu Diên và ở cửa sông Tô Lịch, tướng quân Tinh Thiều tử trận. Ông chạy về thành Gia Ninh (xã Gia Ninh nay thuộc xã Thanh Đình, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ).

Tháng 1 năm 546, Trần Bá Tiên chiếm được thành Gia Ninh, tướng quân Phạm Tu tử trận. Lý Nam Đế chạy vào đất của người Lào ở Tân Xương. Sau một thời gian tập hợp, củng cố lực lượng, ông đưa 20 vạn quân từ Lào về trú đóng tại hồ Điền Triết (xã Tứ Yên, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc). Quân Lương dừng lại ở cửa hồ, không dám tấn công ngay. Đến đêm, trời mưa lũ, nước sông dâng cao làm ngập lòng hồ. Người đó là Trần Bá Tiên đem quân theo thủy bộ tiến vào. Quân Vạn Xuân không phòng bị nên tan rã.

Lý Nam Đế phải lui về động Khuất Lão, xã Văn Lương, huyện Tam Nông (ngày nay), giao binh quyền cho Triệu Quang Phục, con của Thái phó Triệu Túc, tiếp tục chống lại Trần Bá Tiên. .

Ngày 20 tháng 3 (tức ngày 13 tháng 4 dương lịch), năm 548, Lý Nam Đế băng hà. Ông trị vì 5 năm (544-548), thọ 46 tuổi. Thi hài ông được an táng tại động Khuất Lão. Từ hàng nghìn năm nay, Lăng mộ Vua Lý Nam Đế được nhân dân trong vùng chăm sóc và thờ cúng.

2

Đình thờ vua Lý Nam Đế ở xã Đạo Đức, huyện Bình Xuyên, Vĩnh Phúc.

Theo sách “Việt Nam văn hiến sử lược” của Lê Văn Siêu, trích dẫn một số nguồn tư liệu cổ, Lý Nam Đế ở lâu trong động, bị bệnh lam chướng nên mù cả hai mắt, rồi lâm bệnh. và chết. Vì vậy, đời sau, vào ngày giỗ, khi cúng dường, thường phải xướng rõ tên các lễ vật cho Vua nghe.

Thời kỳ Sơ Lý kéo dài khoảng 60 năm (544-602), với 4 đời vua: Lý Nam Đế (544-548), Lý Đạo Lăng Vương (549-555), Triệu Việt Vương (549-570). và Sau đó là Lý Nam Đế (571-602).

3

Bìa sách về vua Lý Nam Đế của NXB Kim Đồng.

Các nhà sử học khẳng định rằng trong thời kỳ Bắc thuộc và chống Bắc thuộc kéo dài hơn 1.000 năm; Khởi nghĩa Lý Bí nói riêng và thời Tiền Lý nói chung có vị trí hết sức quan trọng, bởi cuộc khởi nghĩa Lý Bí đã giành được thắng lợi vang dội nhất, giành được độc lập tự chủ lâu dài nhất. Trong lịch sử nước nhà, Lý Nam Đế là người đầu tiên tự xưng là Hoàng đế và cũng là người đầu tiên đặt niên hiệu là Thiên Đức. Lý Nam Đế cũng là người đầu tiên nhận thấy vị trí trung tâm của đất nước ở Hà Nội xưa …

Các di tích thờ Lý Nam Đế nằm rải rác khắp các tỉnh: Thái Bình, Thái Nguyên, Hà Nội, Vĩnh Phúc, Phú Thọ … nhưng duy nhất ở Phú Thọ có đền thờ nơi ông mất và lăng của gia đình ông. . Nhà vua.

4

Giếng cổ trong khu di tích thờ vua Lý Nam Đế ở huyện Bình Xuyên – Vĩnh Phúc.

Nhân kỷ niệm 1.470 năm (542 – 2012) khởi nghĩa Lý Bí bùng nổ, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội thảo khoa học “Một số vấn đề về thời Tiền Lý và quê hương. ” hương của vua Lý Nam Đế ”. Hội thảo kết luận, vua Lý Nam Đế quê gốc ở làng Cổ Pháp, xã Tiên Phong, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (không phải Sơn Tây – Hà Nội như cách hiểu trước đây).

Minh Vương

TLTK:

– Những vĩ nhân dựng nước trong lịch sử Việt Nam – NXB Lao động.

– Lý Nam Đế – NXB Kim Đồng.

– Lăng Lý Nam Đế (Phạm Bá Khiêm – Văn hiến Phú Thọ).

Tổng hợp bởi VEZ